หน้าแรกงานวิจัยพลังงานระบบประปา
💡Clean Energy Technology & Innovation| ม.รามคำแหง

ร่วมพัฒนาประปาชุมชน ด้วยข้อมูล พลังงาน และ AI

โครงการประกวดโครงร่างวิจัยพลังงานระดับอุดมศึกษา โดยกลุ่มนักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง มุ่งนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาเพิ่มประสิทธิภาพระบบผลิตและส่งจ่ายน้ำประปาชุมชนอย่างยั่งยืน

แนะนำสำหรับผู้เริ่มต้น ✨
A3

1. คุยกับ A3

ผู้ช่วยสัมภาษณ์แบบสนทนา

A3 จะถามทีละข้อ คุณตอบเฉพาะสิ่งที่ทราบ แล้ว A3 จะช่วยจัดข้อมูลลงแบบฟอร์มให้ พร้อมอธิบายว่าทำไมถึงต้องถามข้อนี้

2. กรอกแบบฟอร์มเอง

Wizard 15 ขั้นตอน

เหมาะสำหรับผู้ที่มีตารางข้อมูล จดบันทึกสเปก หรือเอกสารโรงผลิตน้ำครบถ้วน พร้อมระบบคำนวณ SEC และกราฟจำลองอัตโนมัติ

“ข้อมูลของคุณอาจช่วยให้ระบบประปาของชุมชนอื่นดีขึ้นด้วย”

คำเตือนสำคัญสำหรับการให้ข้อมูล (Data Rule)
“กรอกเฉพาะข้อมูลที่ทราบหรือจำได้เท่านั้น หากไม่ทราบให้เว้นว่าง ห้ามเดาหรือใส่ค่าประมาณขึ้นมาเอง”
UNKNOWN ≠ ZERO • MISSING ≠ BAD SYSTEM • ทุกช่องที่ไม่ทราบสามารถกดเลือก “ไม่ทราบ” หรือเว้นว่างได้
🌱
Background & Rationale

หลักการและเหตุผลของโครงการวิจัย

กลุ่มนักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ได้เข้าร่วมโครงการประกวดโครงร่างวิจัยพลังงานระดับอุดมศึกษา ซึ่งมีเป้าหมายสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมด้านพลังงาน การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การใช้ และการบริหารจัดการพลังงาน รวมถึงการนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีไปใช้ให้เกิดประโยชน์จริง

ระบบประปาเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของประชาชน และมีการใช้พลังงานในหลายกระบวนการ ตั้งแต่การสูบน้ำดิบ การผลิตน้ำ การสูบจ่ายน้ำ ไปจนถึงระบบส่งจ่ายน้ำประปา ดังนั้น การเข้าใจว่าระบบประปาแต่ละแห่งใช้พลังงานเท่าใด และมีปัญหาในส่วนใด จึงเป็นข้อมูลสำคัญในการพัฒนาระบบให้ดีขึ้น

งานวิจัยนี้จึงต้องการรวบรวมข้อมูลจากระบบประปาที่ใช้งานจริง โดยเฉพาะข้อมูลปริมาณน้ำ ชั่วโมงการทำงานของเครื่องสูบน้ำ การใช้ VSD การใช้สารเคมี คุณภาพน้ำ การใช้ไฟฟ้า และปัญหาที่เกิดขึ้น เพื่อคำนวณค่าการใช้พลังงานจำเพาะ หรือ Specific Energy Consumption (SEC) ในหน่วย kWh/m³ และนำข้อมูลไปวิเคราะห์ร่วมกับ AI

เป้าหมายคือให้ AI ช่วยค้นหาความสัมพันธ์ของข้อมูล ตรวจหาความผิดปกติ วิเคราะห์ประสิทธิภาพ และเสนอแนวทางที่สามารถช่วยลดการใช้พลังงาน ลดต้นทุน เพิ่มความน่าเชื่อถือของระบบ และรักษาคุณภาพน้ำประปาให้เหมาะสม

ข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลระบบประปาจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการวิจัย เพราะเป็นข้อมูลจากการปฏิบัติงานจริง ซึ่งจะช่วยให้ผลการศึกษาไม่ใช่เพียงแนวคิดทางทฤษฎี แต่สามารถนำกลับไปใช้ปรับปรุงระบบประปาได้จริง

Energy Metric

ทำไมต้องศึกษา Specific Energy Consumption (SEC)?

ตัวชี้วัดสากลที่บอกว่าระบบประปาใช้ไฟฟ้าคุ้มค่าเพียงใดต่อการผลิตหรือจ่ายน้ำทุกๆ 1 ลูกบาศก์เมตร

SEC ด้านการผลิต

SEC Production
kWh (ผลิต) ÷ น้ำผลิต (m³)

วัดพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ในขั้นตอนสูบน้ำดิบ กวนเร็ว ตกตะกอน กรอง และสารเคมี ต่อน้ำสะอาดที่ผลิตได้

SEC ด้านการจ่ายน้ำ

SEC Distribution
kWh (จ่าย) ÷ น้ำจ่าย (m³)

วัดพลังงานเครื่องสูบน้ำแรงดันสูงส่งเข้าหอถังสูงหรือเครือข่ายท่อ ต่อน้ำประปาที่ส่งถึงประชาชน

SEC รวมทั้งระบบ

SEC Total
kWh (รวม) ÷ น้ำรวม (m³)

ภาพรวมประสิทธิภาพพลังงานทั้งระบบประปา เพื่อเปรียบเทียบมาตรฐาน (Benchmark) และหาจุดรั่วไหล

⚠️ กฎเหล็กด้านข้อมูล: หากไม่มีข้อมูลปริมาณน้ำผลิตหรือปริมาณน้ำเป็น 0 ระบบจะไม่คำนวณและแสดงสถานะ “รอข้อมูล” ทันที ไม่เดาตัวเลขเด็ดขาด
Artificial Intelligence for Water Utility

วัตถุประสงค์ 12 ประการที่ AI จะเข้ามาช่วย

เป้าหมายไม่ใช่แค่การคำนวณตัวเลข kWh/m³ แต่คือการนำข้อมูลจริงมาวิเคราะห์เชิงลึกด้วย AI เพื่อแก้ปัญหาหน้างาน

01

วิเคราะห์ปัญหา

ตรวจจับคอขวดและจุดสูญเสียในแต่ละกระบวนการผลิตและส่งจ่าย

02

เปรียบเทียบประสิทธิภาพ

วิเคราะห์ความคุ้มค่าของการใช้พลังงานเทียบกับปริมาณน้ำที่ผลิตได้จริง

03

ตรวจหาความผิดปกติ

Anomaly Detection ตรวจจับปั๊มกินไฟเกินปกติ ท่อรั่ว หรือแรงดันตก

04

วิเคราะห์การใช้พลังงาน

แยกแยะสัดส่วนพลังงานของแต่ละอุปกรณ์ในระบบเพื่อลดค่าไฟฟ้า

05

วิเคราะห์ Pump Operation

ประเมินจุดทำงานของปั๊มเทียบกับ Best Efficiency Point (BEP)

06

วิเคราะห์ VSD

หาค่าความถี่ (Hz) และความเร็วรอบที่ประหยัดไฟที่สุดตามระดับแรงดัน

07

วิเคราะห์ Peak / Off-Peak

วางแผนเลื่อนเวลาสูบน้ำไปช่วงค่าไฟถูก (Off-Peak) โดยน้ำไม่ขาดแคลน

08

วิเคราะห์การสูญเสียน้ำ

ประเมินน้ำสูญเสีย (NRW) จากผลต่างระหว่างน้ำผลิตกับน้ำจ่ายตามโซน

09

วิเคราะห์คุณภาพน้ำ

เชื่อมโยงการจ่ายสารเคมีและอัตรากรองกับคุณภาพน้ำดิบและน้ำปลายสาย

10

แนะนำแนวทางปรับปรุง

ให้คำแนะนำทางวิศวกรรมที่นำไปปฏิบัติได้จริงและคุ้มค่าแก่การลงทุน

11

ประเมินก่อนและหลังปรับปรุง

Verification & Measurement ติดตามผลประหยัดพลังงานอย่างโปร่งใส

12

สร้างมาตรฐาน Benchmark

เรียนรู้จากระบบประปาหลายแห่งเพื่อสร้างเกณฑ์อ้างอิงของประปาชุมชนไทย

A3 helping smart community
Community Commitment

ถ้างานวิจัยได้รับรางวัล เราอยากนำผลลัพธ์กลับไปช่วยชุมชน

หากทีมวิจัยได้รับเงินรางวัลจากโครงการ ทีมมีความตั้งใจที่จะคัดเลือกระบบประปาชุมชนที่ให้ความร่วมมือและมีความเหมาะสมตามหลักเกณฑ์ของโครงการ เพื่อนำเงินรางวัลส่วนหนึ่งหรือทรัพยากรที่เหมาะสมกลับไปสนับสนุนการพัฒนาระบบประปาชุมชนดังกล่าว

ทีมจะพิจารณาให้คำปรึกษาด้านวิศวกรรม การวิเคราะห์ข้อมูล การใช้พลังงาน การเดินระบบ การควบคุมเครื่องสูบน้ำ และการประยุกต์ใช้ AI เพื่อช่วยพัฒนาระบบประปาให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืนมากขึ้น

📌
เงื่อนไขและข้อเท็จจริงที่โปร่งใส: การได้รับรางวัลไม่ได้รับประกัน และการคัดเลือกระบบประปาที่จะได้รับการสนับสนุนจะขึ้นอยู่กับผลการประกวด ความร่วมมือ คุณภาพของข้อมูล ความจำเป็นของระบบ และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง โดยเป็นความตั้งใจของทีมวิจัย ไม่ใช่เงื่อนไขบังคับที่ผู้จัดโครงการประกาศ
13 Water Supply Processes

13 กระบวนการในแบบฟอร์มเก็บข้อมูล

ออกแบบให้กรอกง่ายตามลำดับการผลิตจริง ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายสายผู้ใช้น้ำ

01

สระน้ำดิบ

Raw Water Pond / Reservoir

ขนาดสระ ความจุ และปริมาณน้ำรายเดือน

02

เครื่องสูบน้ำดิบ

Raw Water Pump

กำลังมอเตอร์, Flow, Pressure, VSD และตาราง 3 กะทำงาน

03

ระบบสูบจ่ายสารเคมี

Chemical Dosing System

สารส้ม ปูนขาว PAC โพลิเมอร์ คลอรีน ปริมาณและค่าใช้จ่าย

04

ระบบกวนเร็ว

Rapid Mixing

มอเตอร์ กวนเร็ว เวลาสัมผัส Speed และ G-value

05

ระบบกวนช้า

Flocculation

จำนวน Stage มอเตอร์ เวลาสัมผัส และการเกิดฟล็อก

06

ระบบตกตะกอน

Clarification

ถังตกตะกอน Flow และความถี่การระบายตะกอน

07

ระบบกรอง

Filtration

ชนิดทรายกรอง อัตรากรอง ล้างย้อน Backwash

08

ระบบฆ่าเชื้อโรค

Disinfection

ชนิดคลอรีน จุดเติม คลอรีนอิสระตกค้างเป้าหมาย

09

ถังเก็บน้ำใส

Clean Water Tank

จำนวนถัง ความจุ ระดับน้ำ และประวัติการล้างถัง

10

เครื่องสูบจ่ายน้ำประปาแรงดันสูง

High Water Pump

มอเตอร์ Flow แรงดัน VSD และตารางเวลา 3 กะ

11

หอถังสูง

Elevated Tank

ความจุ ความสูงเสา ระดับน้ำ และการบันทึกแรงดัน

12

โซนจ่ายน้ำประปา

Water Distribution Zones

ข้อมูลรายโซน (หมู่ 1–13+) ท่อส่ง ท่อจ่าย และหัวดับเพลิง

13

คุณภาพน้ำและผลแล็บ

Water Quality & External Lab Test

ผลตรวจทางกายภาพ เคมี จุลชีววิทยา และเอกสารแนบ

Research Knowledge Hub

เอกสารและแนวทางโครงการวิจัย

ศึกษาทำความเข้าใจระเบียบวิธีวิจัย การคำนวณ SEC ธรรมาภิบาลข้อมูล และคู่มือการเตรียมข้อมูล

About Project

เกี่ยวกับโครงการวิจัย

ความเป็นมาและเป้าหมายการส่งประกวดโครงร่างวิจัย ม.รามคำแหง

อ่านรายละเอียด
Methodology

ระเบียบวิธีวิจัย

กระบวนการเก็บข้อมูล ทดสอบความสมบูรณ์ และการประมวลผลด้วย AI

อ่านรายละเอียด
Data Guide

คู่มือการกรอกข้อมูล

คำแนะนำการเตรียมข้อมูล 15 ขั้นตอน และการจดบันทึกหน้างาน

อ่านรายละเอียด
Energy System

พลังงานในระบบประปา

การวิเคราะห์การใช้ไฟฟ้า ปั๊มน้ำ VSD และการบริหารค่าไฟ TOU

อ่านรายละเอียด
SEC Index

Specific Energy Consumption

ตัวชี้วัดประสิทธิภาพพลังงานสากล kWh/m³ สำหรับระบบประปา

อ่านรายละเอียด
Research Privacy

Privacy / Consent

นโยบายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและสิทธิของผู้ร่วมให้ข้อมูล

อ่านรายละเอียด
Evidence Guide

คู่มือหลักฐานประกอบ

การแนบเอกสาร บิลค่าไฟฟ้า ภาพถ่ายเนมเพลต และผลตรวจแล็บ

อ่านรายละเอียด
Data Integrity

หลัก UNKNOWN ≠ ZERO

ไม่รู้ไม่ใช่ศูนย์ กฎเหล็กความถูกต้องของข้อมูลวิจัยทางวิทยาศาสตร์

อ่านรายละเอียด

นโยบายข้อมูลและการยินยอมเพื่องานวิจัย

“ข้อมูลที่ได้รับจะใช้เพื่อการศึกษา วิเคราะห์ และพัฒนางานวิจัยด้านระบบผลิตและจ่ายน้ำประปา การวิเคราะห์พลังงาน และการพัฒนา AI ตามวัตถุประสงค์ของโครงการ โดยข้อมูลส่วนบุคคลหรือข้อมูลที่ไม่เหมาะสมต่อการเผยแพร่จะไม่ถูกนำไปเผยแพร่สู่สาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต”

ปลอดภัยตามมาตรฐานสากล แยกข้อมูลหลักฐานเป็นความลับ (Private Evidence) บันทึกร่างอัตโนมัติในเครื่องของคุณ